बसन्त भट्ट,काठमाडौं ।

काठमाडौं। आधुनिक जीवनशैली, बढ्दो व्यस्तता, व्यक्तिगत आत्मसम्मानप्रतिको संवेदनशीलता तथा संवादको कमीका कारण पछिल्लो समय दाम्पत्य सम्बन्धमा भावनात्मक दूरी बढ्दै गएको एक विश्लेषणले देखाएको छ। सम्बन्धहरू औपचारिक रूपमा कायम रहे पनि धेरै दम्पतीहरू भित्रभित्रै असन्तुष्टि र बेखुसीको अनुभूति गरिरहेको अवस्था देखिएको छ।

विश्लेषण अनुसार समाज, शिक्षा, अर्थतन्त्र र जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनसँगै पति–पत्नीबीच भूमिका, जिम्मेवारी र निर्णय प्रक्रियामा नयाँ चुनौतीहरू थपिएका छन्। घरायसी कामको बाँडफाँड, आर्थिक योगदान, बालबच्चाको हेरचाह तथा व्यक्तिगत स्वतन्त्रताका विषयमा स्पष्ट समझदारी नहुँदा सम्बन्धमा तनाव बढ्ने गरेको उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैगरी आत्मसम्मान र अहंकारका कारण साना असहमतिहरू पनि ठूला विवादमा परिणत हुने गरेको जनाइएको छ। सम्बन्धभन्दा व्यक्तिगत विजयलाई प्राथमिकता दिने प्रवृत्तिले क्षमाशीलता, लचकता र सहकार्यको संस्कार कमजोर बन्दै गएको विश्लेषणमा उल्लेख छ।

दाम्पत्य जीवनको मुख्य आधार मानिने संवाद पनि आधुनिक प्रविधिको अत्यधिक प्रयोग, व्यस्त दिनचर्या र मानसिक तनावका कारण प्रभावित भएको बताइएको छ। एउटै घरमा बसेर पनि पति–पत्नीबीच अर्थपूर्ण संवाद घट्दै जाँदा भावनात्मक दूरी बढ्ने गरेको निष्कर्ष निकालिएको छ।

विश्लेषणले धेरै सम्बन्धहरू प्रेमका कारण मात्र नभई बालबच्चाको भविष्य, सामाजिक प्रतिष्ठा, आर्थिक स्थायित्व तथा पारिवारिक दबाबका कारण पनि कायम रहेको उल्लेख गरेको छ। यसले गर्दा कानुनी वा सामाजिक रूपमा सम्बन्ध जीवित देखिए पनि भावनात्मक रूपमा कमजोर बन्ने अवस्था बढिरहेको जनाइएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार दाम्पत्य जीवनलाई सुखद र सन्तुलित बनाउन नियमित संवाद, सहानुभूति, पारस्परिक सम्मान, विश्वास तथा लचकता आवश्यक हुन्छ।

आत्मसम्मानको रक्षा गर्दै सम्बन्धको गरिमा जोगाउन सके दाम्पत्य सम्बन्धलाई थप मजबुत र दीर्घकालीन बनाउन सकिने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।